غذاهای مضر برای حمله پانیک (چه خوراکیهایی حملات اضطراب و وحشت را تشدید میکنند؟)
حمله پانیک زمانی شدت میگیرد که بدن تحت تأثیر محرکهای عصبی و غذایی قرار بگیرد؛ به همین دلیل تغذیه نقش کلیدی در کنترل یا تشدید این حملات دارد. مصرف نوشیدنیهای کافئیندار مثل قهوه و نوشابه انرژیزا، غذاهای فرآوریشده، فستفودهای چرب، قند و شیرینکنندههای مصنوعی میتواند سطح هورمون استرس (کورتیزول) را افزایش دهد و احتمال بروز حمله را بالا ببرد. در مقابل، خوراکیهایی مثل ماهیهای چرب، مغزیجات، سبزیجات تازه و دمنوشهای آرامبخش (مانند بابونه و اسطوخودوس) باعث تقویت سیستم عصبی و کاهش اضطراب میشوند. بنابراین اولین قدم برای مدیریت حملات پانیک، شناخت و حذف غذاهای مضر و جایگزین کردن آنها با گزینههای سالم است.
نقش تغذیه در تشدید یا کاهش حملات پانیک
استفاده از مواد غذایی باکیفیت و مغذی روی عملکرد سیستم اعصاب و مغز انسان اثر زیادی دارد. در نقطه مقابل برخی از مواد غذایی برای عملکرد مغز و سیستم اعصاب مضر و گاها مخرب هستند. تحقیقات علمی نشان داده است که بین اندازه مغز هر انسان و غذاهایی که مصرف میکند ارتباط مستقیمی وجود دارد. سیستم اعصاب ما از نورنهایی تشکیل شده که پیامهای حسی زیادی را به مغز منتقل میکنند. عملکرد نورنهای سیستم اعصاب به تعداد زیادی باکتری به نام میکروبیوم وابسته است. میکروبیومها در روده انسان وجود دارند و نقش محافظ از آن در برابر باکتریهای بد را ایفا میکنند. مسیرهای عصبی به کمک این باکتریها فعال میشوند.
از این رو مواد غذایی که مصرف میکنیم روی سیستم عصبی و نورونها اثر میگذارند. تغذیه نامناسب برای اضطراب، موجب تحریک و تولید هورمونهای استرسزا در بدن انسان میشوند. با افزایش سطح هورمونهای استرسزا در بدن میزان و شدت حملات پانیک نیز زیاد خواهد شد. در مقابل، مصرف غذاهایی که ارزش غذایی بالایی دارند به بهبود حملات پانیک در فرد کمک شایانی خواهد کرد. چرا که بین سیستم عصبی و نرونها با باکتریهای روده و مواد غذایی مصرفی ما ارتباط مستقیمی وجود دارد. از این رو توصیه میشود از خوراکیهای خطرناک برای اختلال هراس بپرهیزید.
غذاهای مضر و ارتباط آنها با تولید هورمون استرس
غذاهای مضر برای حمله پانیک موجب میشوند سطح هورمون استرس در بدن بالا رود. هورمون کورتیزول که با نام هورمون استرس هم شناخته میشود توسط غدد فوق کلیوی در بدن ترشح میگردد. این هورمون در واقع پاسخی است که بدن به شرایط استرسزا میدهد. این هورمون به سمت ماهیچهها حرکت میکند و موجب انقباض آنها میگردد. با انقباض عضلات، بدن در شرایطی قرار میگیرد تا پاسخ سریع به عامل ایجاد کننده استرس بدهد. هرچه میزان این هورمون در بدن بالاتر باشد احتمال شروع حملات پانیک در فرد بیشتر است. خوراکیهای نامطلوب برای اعصاب موجب ترشح بیشتر این هورمون میشوند. افزایش سطح هورمون استرس به بالا رفتن فشار خون و ضربان قلب در فرد منجر میشود. این عوامل، بدن فرد را مستعد درگیر شدن با یک حمله پانیک خواهد کرد. نوشیدنیهای الکلی و کافئیندار از جمله مواد غذایی هستند که میزان کورتیزول در بدن را بالا میبرند. در نتیجه بدن فرد بعد از مصرف این مواد غذایی مضر مستعد حمله پانیک خواهد شد.
لیست غذاهای مضر برای حمله پانیک
گروههای غذایی مختلفی از نوشیدنیها تا خوراکیهای فرآوری شده روی سیستم عصبی و تشدید حملات پانیک اثر میگذارند. با شناخت و پرهیز از غذاهای تحریک کننده پانیک، تا حد ممکن از بروز این حملات جلوگیری کنید. چرا که مطابق با دستورالعمل ها و منابع خارجی:
هر چیزی که وارد بدن ما میشود، به نوعی بر ما تأثیر میگذارد، چه این تأثیر فوراً قابل مشاهده باشد یا نه. بدن هر فرد با دیگری متفاوت است، و غذایی که اضطراب یک نفر را تشدید میکند ممکن است روی فرد دیگری همان اثر را نداشته باشد. با این حال، برخی از غذاها شناخته شدهاند که علائم و تجربههای اضطراب را افزایش میدهند
۱. نوشیدنیهای مضر برای اضطراب و حمله پانیک
مصرف مشروبات الکلی به تولید هورمون استرس در بدن منتهی میگردد. متابولیسم الکل در بدن هر شخص متفاوت عمل میکند. از این رو مصرف نوشیدنیهای الکلی در برخی ایجاد حالت اضطراب کرده و به حمله پانیک منجر میگردد. علاوه بر نوشیدنیهای الکلی نوشیدنیهای کافئیندار نظیر قهوه و چای هم میتواند به حملات پانیک در افراد مستعد منجر شود. این نوشیدنیها که سالهاست به یک عادت روزمره برای مردم تبدیل شده باعث بالا رفتن سطح اضطراب میشود. بدن کسانی که مستعد حملات پانیک هستند به این نوشیدنیها مانند یک محرک عصبی پاسخ میدهد. به همین دلیل نقش کافئین در تشدید حملات پانیک انکار ناپذیر است. نوشابههای انرژیزا و گازدار هم به دلیل ترکیباتی که دارند در گروه نوشیدنیهای آسیب زننده به آرامش دستهبندی میشوند. قند مصنوعی موجود در این نوع نوشیدنیها باعث تحریک غدد کلیوی و تولید کورتیزول یا همان هورمون استرس میگردد.
۲. غذاهای سرشار از قند و شیرین کنندههای مصنوعی
قند مصنوعی و شیرینکنندههای مصنوعی از غذاهای مضر برای حمله پانیک به شمار میروند. زیرا سروتونین موجود در این گروه از مواد غذایی بسیار بالا است. سروتونین از جمله موادی است که باعث بالا رفتن سطح اضطراب در افراد میشود. بعلاوه مصرف مواد سرشار از قند و شیرین کنندههای مصنوعی باعث کند شدن گوارش و بالا رفتن سطح کورتیزول میشود. وقتی مواد قندی و شیرین کنندههای مصنوعی مصرف میکنید بدن مقادیر زیادی انسولین تشرح میکند. این کار برای جذب گلوکز اضافی در خون و تثبیت و کنترل قند خون ضروری است. بدن برای تنظیم دوباره قند خون باید به سختی تلاش کند و همین موجب بالا رفتن هورمون استرس خواهد شد. در نتیجه حتی اگر این مواد در همه افراد ایجاد اضطراب نکنند در افراد مبتلا، شرایط را بدتر خواهند کرد. تغذیه نامناسب برای اضطراب و مصرف خوراکیهای خطرناک برای اختلال هراس، تشدید کننده شرایط است. تاثیر قند بر اضطراب در آزمایشها و مطالعات انجام شده به اثبات رسیده است.
۳. مواد غذایی فرآوری شده و چرب
در تولید غذاهای فرآوری شده از فرآیندهای شیمیایی برای بهبود طعم و بافت آنها استفاده میشد. خوردن این مواد غذایی در دراز مدت خطرات بسیار زیادی از جمله ابتلا به انواع سرطان را به همراه دارد. خوردن این مواد غذایی باعث میشود سطح استرس و اضطراب در فرد افزایش پیدا کند. با بالا رفتن سطح استرس احتمال شروع حملات پانیک در افراد مستعد آن بیشتر میشود. علاوه بر غذاهای فرآوری شده مواد غذایی چرب هم باعث بروز حملات پانیک میشوند. چربیهای ترانس که به آن چربی هیدروژنه هم گفته میشود از جمله مواد غذایی مضر برای سیستم اعصاب است. این نوع چربی که در غذاهایی مانند فست فودهای پرچرب وجود دارد، باعث التهاب سلولی میشود. بسیاری از افراد مبتلا به بیماری اضطراب با مصرف مواد غذایی چرب با تشدید علائم بیماری روبهرو میشوند. به همین خاطر این گروه از مواد غذایی ایجاد حس ناآرامی در افراد مستعد به پانیک میکنند.
۴. خوراکیهای حاوی مواد افزودنی و نگهدارندهها
بسیاری از خوراکیها و نوشیدنیها در ویترینهای خوش آب و رنگ مغازهها حاوی مواد نگهدارنده هستند. همه نگهدارندهها و مواد افزودنی در گروه غذاهای مضر برای حمله پانیک دستهبندی میشود. این خوراکیهای خطرناک برای اختلال هراس باعث افزایش سطح حساسیت در بدن افراد میشود. از این جهت با مصرف این گروه نسبتا گسترده از مواد تغذیه احتمال شروع یک حمله پانیک افزایش مییابد. سردرد، احساس اضطراب و اختلال در گوارش از پیامدهای استفاده از مواد حاوی نگهدارنده است.
تاثیر رژیمهای خاص بر حمله پانیک
افرادی که به حملات پانیک یا وحشت مبتلا هستند در گرفتن رژیم برای کاهش وزن هم باید محتاط عمل کنند. زیرا بعضی از رژیمهای غذایی خاص موجب تشدید حملات پانیک و شدت یافتن آن خواهد شد.
رژیمهای غذایی کم کربوهیدرات و تاثیر آن بر حمله پانیک
بین تغذیه نامناسب و حمله پانیک ارتباط مستقیم و جدی وجود دارد. به همین خاطر کسانی که دچار این حملات میشوند در گرفتن رژیم غذایی باید احتیاط بیشتری به خرج دهند. یکی از رژیمهای غذایی که چندان برای افراد مبتلا به حملات وحشت توصیه نمیشود رژیمهای کم کربوهیدرات است. گلوکز سوخت اصلی مغز برای فعالیتهای روزانه محسوب میشود. با کاهش و محدود کردن سطح کربوهیدرات در رژیم غذای میزان گلوکز تولیدی در بدن هم کم میشود. بدن در این حالت به سراغ کتون به عنوان جایگزین گلوکز میرود. کتون از بافتهای چربی در بدن تولید و تامین میشود. تحقیقات نشان داده است که در دراز مدت مصرف کتون میتواند ضررهایی به همراه داشته باشد. از جمله این زیانها میتوان به:
- کاهش سطح انرژی بدن
- اختلال در عملکرد خواب
- کاهش سطح آب در بدن
- مشکلات دستگاه گوارش
- تحریکپذیری
اشاره کرد. در نتیجه این پیامدها اضطراب و استرس در فرد بیشتر شده و احتمال ابتلا به حملات پانیک زیاد میشود.
رژیمهای فستینگ (ناشتایی متناوب) بر حمله پانیک
یکی دیگر از رژیمهای غذایی که برای افراد مبتلا به حملات پانیک میتواند مضر باشد رژیم فستینگ است.در این رژیم غذایی فرد تنها در بازههای زمانی مشخصی مجاز به غذا خوردن است. در این رژیم غذایی با کاهش و افزایش شدید و دورهای قند خون مواجه هستیم. همین امر سیستم عصبی در افراد را تحریک کرده و منجر به حملات پانیک میشود. تعادل در قند خون باعث میشود از بروز حملات پانیک در افراد جلوگیری گردد. به همین خاطر توصیه میشود افراد مبتلا به حملات پانیک از رژیم غذایی که متخصص تغذیه توصیه کرده پیروی کنند.
جایگزین سالم برای غذاهای مضر
جایگزین کردن غذاهای سالم با غذاهای مضر برای حمله پانیک باعث پیشگیری از این حملات میشود.
مواد غذایی جایگزین با تاثیر مثبت بر آرامش روانی
رژِم غذایی افراد مبتلا به پانیک باید یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از:
- پروتئینها
- کربوهیدرات
- چربیهای سالم
- مواد مغذی
- ویتامینها
باشد. مغزیجات ( بادام- پسته- فندق و گردو) سرشار از ویتامین E هستند. به همین خاطر مصرف این مواد غذایی موجب تثبیت خلق و خو در افراد میگردد. مصرف مواد غذایی که مقادیر بالایی آمینو اسید دارند به انتقالدهندههای عصبی کمک میکنند. در نتیجه مصرف گوشت قرمز، ماهی و لبنیات باعث کاهش حملات پانیک در افراد میگردد.
نوشیدنیهای جایگزین برای کاهش اضطراب
پرهیز از غذاهای تحریک کننده پانیک با جایگزینی آنها ممکن میشود. پس به جای مصرف نوشابههای انرژیزا و قهوه و کافئین به سراغ دمنوشهای گیاهی بروید. دمنوش اسطوخودوس و بابونه تاثیر زیادی بر ایجاد حس آرامش و پیشگیری از حملات پانیک دارد.
توصیه ی تغذیهای مهم برای مدیریت بهتر حملات پانیک
یکی از فاکتورهای مهم در رژیم غذایی افراد مبتلا به پانیک جلوگیری از افت قند خون است. با تنظیم درست فاصله زمانی بین وعدههای غذایی از افت قند خون جلوگیری کنید.
چگونه به تدریج از غذاهای مضر دوری کنیم؟
بسیاری از ما به مصرف نوشیدنیهای کافئیندار مانند چای و قهوه عادت کردهایم. همینطور مصرف خوراکیهای شیرین به یک اعتیاد غذایی در ما بدل شده است. اول اینکه تا جای ممکن از صرف غذا در رستورانها اجتناب کنیم. در گام بعدی باید مصرف غذاهای مضر برای پانیک را تدریجا محدود و سپس حذف کنیم.
سخن آخر
کنترل حملات پانیک تنها با پرهیز از غذاهای محرک و انتخاب رژیم غذایی سالم امکانپذیر است. حذف نوشیدنیهای کافئیندار، غذاهای پرچرب و فرآوریشده و جایگزینی آنها با پروتئینهای سالم، مغزیجات و دمنوشهای آرامبخش میتواند به کاهش دفعات و شدت این حملات کمک کند. البته تغذیه تنها بخشی از درمان است و برای رسیدن به آرامش پایدار لازم است از راهنمایی متخصصان مغز و اعصاب و روانشناسان بهرهمند شوید. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با این مشکل درگیر هستید، توصیه میکنیم جهت دریافت مشاوره تخصصی به بهترین نورولوژیست در تهران یا نورولوژیست در شیراز یا سایر شهرستان ها مراجعه کنید تا با یک برنامهی درمانی دقیق، هم از نظر پزشکی و هم تغذیهای، روند بهبودی سریعتر و مؤثرتری را تجربه کنید.
