در بین تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک در دوران بارداری از سوزش معده میتوان به عنوان رایجترین عارضه بارداری در زنان نام برد. در فرهنگ و باورهای قدیمی سوزش معده در بارداری و جنسیت جنین به یکدیگر مرتبط هستند. عدهای سوزش و ترش کردن معده را نشان دهنده دختر بودن جنین در شکم مادر میدانند. با این استدلال که افزایش سطح هورمون پروژسترون در بارداری باعث شل شدن دریچه معده و مری در زنان میشود و در نتیجه اسید معده امکان بازگشت به سمت بالا را پیدا کرده و ایجاد سوزش معده میکند. اما امروزه هیچ شواهد علمی مبنی بر ارتباط بین سوزش معده و جنسیت جنینی وجود ندارد. چنین باورهای خرافی نادرست تنها بار روانی و استرس زنان باردار را افزایش میدهد.
باورهای سنتی درباره سوزش معده و جنسیت جنین
| باور سنتی | توضیح | وضعیت علمی |
|---|---|---|
| سوزش معده نشانه دختر بودن جنین است | در فرهنگهای مختلف به این باور اشاره شده | رد شده توسط تحقیقات علمی |
| سوزش معده یعنی نوزاد مو دارد | در برخی کشورها شایع است | ارتباطی با میزان مو ندارد |
| نداشتن سوزش معده یعنی جنین پسر است | برداشت عمومی سنتی | فاقد پشتوانه علمی |
[sc name=”cta-banner” p1=”نشانه های بدن خود را در بارداری جدی بگیرید” p2=”نوبت آنلاین از پزشک” button=”پزشک زنان و زایمان” link=”https://tabibino.com/s/iran/obstetrics-gynecology”]
البته مطالعهای در دانشگاه جانز هاپکینز روی حدود ۶۴ تا ۹۸ مادر باردار نشان داده که شدت سوزش معده با حجم مو در نوزاد ارتباط آماری دارد (ضریب r ≈ 0.40، p < 0.001)؛ اما این ارتباط به هیچوجه نشانگر جنسیت فرزند نیست. ۹۰٪ شرکتکنندگان سفیدپوست بودند و دادههای بیشتر برای جمعیتهای دیگر لازم است.
همچنین
سوزش معده در بارداری یعنی نوزادت پرمو خواهد بود.
حقیقت اینه که هیچ ارتباطی بین سوزش معده و میزان موی نوزاد وجود نداره. ممکنه در دوران بارداری سوزش معده زیادی داشته باشی ولی نوزادت کاملاً بیمو به دنیا بیاد. رفلاکس اسیدی (ترش کردن) در بارداری رایجه، اما معیار دقیقی برای این نیست که قراره چند تا کش یا گیره مو برای نوزادت بخری!منبع:bestcare
سوزش معده در بارداری در باورهای سنتی نشانهای برای دختر بودن جنین محسوب میشد. بنابراین گفته میشد اگر زنی در دوران بارداری دچار سوزش معده نشود احتمالا پسر باردار است. این باورها به صورت نسل به نسل بدون اینکه پایه و اساس علمی داشته باشند منتقل شده است.
امروزه تحقیقات علمی نشان داده هیچ نوع ارتباط معناداری بین سوزش معده در بارداری و جنسیت جنین وجود ندارد. نتایج علمی در این زمینه با بررسی تعداد بسیار زیادی از زنان باردار و در نظر گرفتن علائم آنها انجام شده است. تحقیقات علمی نشان دادهاند که 50 تا 80 درصد از مادران باردار در طول دوره حاملگی خود دچار این عارضه گوارشی میشوند. همچنین سوزش معده هیچ خطر و آسیبی برای جنین یا مادر به همراه ندارد.
سوزش معده و دیگر نشانههای بارداری تنها به دلیل تغیرات هورمونی و فیزیولوژیک در بدن مادر ایجاد میشوند. بنابراین نمیتوان هیچ یک از علائم و عوارض بارداری را به جنسیت خاصی از جنین نسبت داد. برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه در دوران بارداری باید بین واقعیت و افسانه تفاوت قائل شد.
علل و دلایل علمی سوزش معده در بارداری
یکی از شکایتهای شایع زنان در دوران حاملگی سوزش معده و رفلاکس است. این مشکل بیشتر به علت تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک در بدن مادر ایجاد میگردد. بر اساس آمارهای منتشر شده در نشریات معتبر پزشکی در حدود 45 تا 80 درصد از زنان باردار به سوزش معده دچار میشوند. البته این عارضه بارداری در افراد مختلف در سطوح متفاوتی بروز پیدا میکند.
عضلات صاف بدن از جمله دریچه بین مری و معده به دلیل سطح بالا پروژسترون شل میشوند. همین امر عامل اصلی بازگشت اسید معده و سوزش آن است. شدت این عارضه در سه ماه سوم بارداری که رحم فشار زیادی به اعضای داخلی از جمله معده وارد میکند بیشتر است.
سوزش معده در بارداری با وجودی که بسیار آزاردهنده است اما عارضهای بیخطر ارزیابی میشود. خواب و تغذیه مادران باردار تا حد زیادی تحت تاثیر مشکل سوزش معده در آنها قرار میگیرد. بنابراین توصیه میشود پزشک خود را از این مشکل مطلع کنید تا راهکارهای درمانی برای آن پیشنهاد دهد.
علائم سوزش معده در بارداری
سوز معده اغلب به صورت حس سوزش در ناحیه قفسه سینه در زنان باردار بروز پیدا میکند. همچنین ممکن است این عارضه را در پشت استخوان سینه نیز احساس کنند.
در بیشتر مواقع گسترش حس سوزش تا گلو ادامه پیدا میکند. سوزش معده در بارداری و جنسیت جنین به هم مرتبط نبوده و بیشتر زنان این عارضه را تجربه میکنند. از دیگر علائم سوزش معده در بارداری عبارتند از:
| علامت | شدت بروز | زمان بروز معمول |
|---|---|---|
| سوزش قفسه سینه | بالا | شبها، بعد از غذا |
| طعم تلخ یا ترش در دهان | متوسط | بلافاصله بعد از غذا |
| حالت تهوع | متغیر | در برخی از افراد |
| نفخ | متوسط | بعد از خوردن غذا |
علامتهای سوزش معده بارداری بعد از خوردن غذا تشدید میشود. به ویژه اگر مادر باردار بعد از صرف غذا بلافاصله دراز بکشد شدت این عارضه دو چندان خواهد شد. در بیشتر مواقع شبها و هنگام خواب زنان باردار با سوزش معده مواجه میشوند.
در علم پزشکی سوزش معده زنان باردار با رفلاکس معده به مری (GERD) مرتبط میباشد. در دوران حاملگی سطح هورمون پروژسترون در بدن زنان افزایش پیدا میکند. این هورمون دریچههای تحتانی مری را شل میکند.
در نتیجه اسید معده امکان بازگشت به مری را پیدا کرده و رفلاکس رخ میدهد. بالا بودن سطح هورمون پروژسترون در بدن زنان باردار تنها علت علمی سوزش معده در آنها نسیت. فشار فیزیکی که رحم به اندامهای داخلی وارد میکند نیز عامل تشدید رفلاکس است.
روشهای تشخیص پزشکی سوزش معده
در اغلب موارد پزشکان برای تشخیص سوزش معده در بارداری به علائم بالینی اکتفا میکنند. به بیان دیگر تشخیص سوزش و رفلاکس معده مادران باردار اغلب به روشهای تشخیصی تهاجمی نیاز ندارد. اما در موارد شدیدتر سوزش معده در دوران بارداری از شیوههای مختلف مانند:
- اندوسکوپی: این روش راهکاری تشخیصی و کم تهاجمی است که در آن وسیلهای مجهز به دوربین وارد مری و معده میکنند.
- مانومتری (پایش 24 ساعته اسید مری): این کار با عبور دادن یک کاتتر مجهز به مبدلهای فشار انجام میگیرد.
برای تشخیص دقیقتر کمک میگیرند. در اغلب موارد تشخیص سوزش معده در بارداری به ویژه سه ماه سوم از روی علائم بالینی امکانپذیر میباشد.
ارتباط سوزش معده با مشکلات گوارشی دیگر در بارداری
عدم ارتباط سوزش معده در بارداری و جنسیت جنین به دلیل مستقل نبودن این مشکل نیز قابل اثبات است. سوزش و رفلاکس معده به عنوان یک عارضه از مجموعه مشکلات گوارشی دوران بارداری شناخته میشود.
سایر مشکلات گوارشی که در کنار سوزش معده در دوران بارداری مشاهده میشوند عبارتند از:
- یبوست
- نفخ
- سوء هاضمه
- احساس پری معده
دلایل متعددی در بروز عارضههای گوارشی در دوران حاملگی دخیا هستند. اصلیترین علل این مشکلات شامل:
- افزایش فشار داخلی شکم
- تغییرات هورمونی
- کاهش تحرک رودهها
میباشد. بسیاری از مادر باردار بعد از غذا خوردن احساس سنگینی زیادی کرده و درگیر آروغهای مکرر میشوند. همچنین حالت تهوع یا استفراغ نیز ممکن است در کنار سایر مشکلات گوارشی در زنان باردار مشاهده شود.
رشد جنین در رحم علاوه بر معده به رودهها نیز فشار وارد میکند. در نتیجه چندین عارضه گوارشی برای مادران باردار به ویژه در سه ماه سوم ایجاد میگردد. خوشبختانه روشهای مختلفی برای پیشگیری از عوارض گوارشی در دوران بارداری وجود دارد.
توصیههای پزشکی برای پیشگیری از مشکلات گوارشی به ویژه سوزش معده در این دوران عبارتند از:
- افزایش تعداد وعدههای غذایی و کم کردن حجم هر وعده
- پرهیز از مصرف غذاهای نفاخ، سرخ شده و چرب
- نوشیدن آب به مقدار کافی
- مصرف مقادیر بیشتری فیبر در دوران حاملگی
- قدم زدن کوتاه بعد از هر وعده غذایی برای هضم بهتر
- بالا نگه داشتن بخش فوقانی بدن در زمان خواب برای جلوگیری از بازگشت اسید معده
در موارد شدید سوزش معده و دیگر مشکلات گوارشی حتما به پزشک متخصص و معالج خود مراجعه کنید؛ شما می توانید لیست پزشکان فوق تخصص گوارش را در طبیبی نو مشاهده کنید. مصرف برخی از داروهای گوارشی و ضد اسید با تجویز پزشک میتوانند کمک زیادی به بهبود علائم نماید.
نتیجهگیری
سوزش معده یکی از چندین علائم گوارشی است که زنان در دوران بارداری تجربه میکنند. این عارضه به دلیل شل شدن دریچه مری و بازگشت اسید معده به آن ایجاد میشود. فشار فیزیکی رحم به اندامهای داخلی به ویژه در سه ماه پایانی بارداری و تغییرات هورمونی از دلایل اصلی این عارضه هستند.
در گذشته برخی از افراد باور داشتند که بین سوزش معده در بارداری و جنسیت جنین ارتباط معناداری وجود دارد. اغلب این باورهای سنتی سوزش معده مادر باردار را علامت دختر بودن جنین میدانند.
در حالی که امروزه علم پزشکی اثبات کرده است هیچ ارتباط معناداری بین جنسیت جنین و سوزش معده وجود ندارد. همچنین این عارضه گوارشی در حاملگی خطری برای جنین و مادر به همراه ندارد.
همچنین با رعایت رژیم غذایی و مراجعه به پزشک میتوان تا حد زیادی این مشکل گوارشی را مدیریت نمود. برای تماس با بهترین پزشکان زنان در کشور از طریق سایت طبیبی نو اقدام کنید.
سوالات متداول در مورد سوزش معده در بارداری
[sp_easyaccordion id=”4426″]
