بیماری خروسک یا کروپ چیست؟ علت و درمان خروسک صدای خانگی

خروسک واگیر دارد؟ راه های انتقال خروسک

دغدغه بسیاری از والدین این است که ” خروسک واگیر داره؟” در پاسخ باید گفت که بله؛ در بیشتر موارد این بیماری توسط ویروس‌ها ایجاد می‌شوند. ویروس‌های عامل خروسک ریه از طریق قطرات تنفسی که هنگام سرفه، عطسه یا صحبت کردن در هوا پخش می‌شوند منتقل می‌شوند. همچنین تماس با سطوح آلوده و سپس لمس چشم، بینی یا دهان می‌تواند باعث ابتلا شود.

محیط‌های شلوغ مانند مهدکودک‌ها، مدارس و مراکز نگهداری کودکان از مهم‌ترین مکان‌های انتقال بیماری هستند.  در ادامه راه‌های مهم انتقال خروسک را مشاهده می‌کنید:

• سرفه و عطسه فرد مبتلا
• تماس مستقیم با ترشحات بینی و دهان
• لمس اسباب‌بازی یا سطوح آلوده
• حضور در محیط‌های شلوغ و بسته
• تماس نزدیک با فرد بیمار

علائم بیماری خروسک چیست؟

به طور معمول نشانه های خروسک پس از علائم سرماخوردگی شروع و طی ۱ تا ۳ روز شدید می‌شوند. با اینکه علائم معمولا خفیف هستند و کمتر از یک هفته طول می‌کشند، اما والدین باید نسبت به نشانه‌های زیر آگاه باشند: 

• سرفه خشک با صدای پارس‌مانند (سرفه خروسکی)
• صدای سوت یا خس‌خس هنگام دم
• خروسک همراه با تب خفیف تا متوسط
• گرفتگی صدا یا خروسک گرفتن صدا
• آبریزش بینی
• گلودرد
• مشکل در تنفس
• بی‌قراری یا عصبی بودن و بدتر شدن علائم هنگام گریه یا اضطراب

علت خروسک چیست؟

اصلی‌ترین دلیل خروسک شدن گلو عفونت‌های ویروسی هستند. شایع‌ترین علت خروسک شدن صدا را در ادامه آورده‌ایم:

• ویروس پاراآنفلوانزا: شایع‌ترین عامل خروسک گرفتن صدا (به ویژه نوع۱) و ایجاد التهاب در حنجره و نای و ایجاد سرفه های خروسکی
• ویروس آنفلوانزا: معمولا با تب بالاتر و علائم شدیدتر همراه است.
• ویروس سنسیشیال تنفسی RSV: ایجاد عفونت‌های تنفسی و بروز علائم خروسک در برخی کودکان
• سایر ویروس‌های سرماخوردگی: آدنوویروس‌ها، راینوویروس‌ها، انتروویروس‌ها و برخی سویه‌های ویروس کرونا نیز از دیگر عوامل احتمالی خروسک هستند.

انواع خروسک چیست؟

خروسک حنجره تنها یک نوع ندارد و بر اساس علت ایجادکننده به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:

۱- خروسک ویروسی

شایع‌ترین نوع خروسک است و معمولاً پس از چند روز علائم سرماخوردگی مانند آبریزش بینی و گلودرد ظاهر می‌شود. در صورت درگیری با این مدل بیشتر کودکان طی چند روز بهبود پیدا می‌کنند.

۲- خروسک اسپاسمودیک

این نوع معمولاً به‌صورت ناگهانی و اغلب در نیمه‌شب آغاز می‌شود. کودک ممکن است بدون تب یا علائم واضح عفونت دچار سرفه خروسکی و تنگی نفس شود. برخی متخصصان نقش زمینه‌های آلرژیک یا سابقه خانوادگی را در بروز این نوع مطرح می‌کنند.

۳- خروسک باکتریایی 

نوعی نادر اما جدی از خروسک است که می‌تواند پس از یک عفونت ویروسی ایجاد شود. علائم معمولاً شدیدتر هستند و ممکن است تب بالا، مشکل تنفسی قابل توجه و نیاز به بستری شدن در بیمارستان وجود داشته باشد. 

خروسک کودکان چیست؟ 

خروسک در کودکان شایع‌تر از هر گروه سنی دیگری است. علت اصلی این موضوع کوچک‌تر بودن قطر مجاری تنفسی در سنین پایین است. در کودکان زیر ۵ سال حتی تورم مختصر در حنجره و نای می‌تواند باعث تنگی راه هوایی و ایجاد صدای خروسکی شود.

به همین دلیل صدای خروسک در نوزاد و کودکان معمولاً واضح‌تر از بزرگسالان است. بیشترین شیوع بیماری بین ۶ ماهگی تا ۳ سالگی دیده می‌شود و با افزایش سن، احتمال بروز آن کاهش می‌یابد. خوشبختانه بیشتر کودکان بدون عارضه جدی و تنها با مراقبت حمایتی بهبود پیدا می‌کنند.

بیماری خروسک در بزرگسالان چیست؟

خروسک زنان و مردان بزرگسال نادر است اما غیرممکن نیست. بزرگسالان به دلیل داشتن مجاری تنفسی بزرگ‌تر، کمتر دچار انسداد قابل توجه ناشی از تورم می‌شوند یا در صورت ابتلا شدت بیماری کم است. با این حال علت خروسک در بزرگسالان، همان ویروس‌هایی هستند که در بخش‌های قبلی معرفی کردیم و افراد دارای ضعف سیستم ایمنی، بیماری‌های زمینه‌ای یا عفونت‌های شدید تنفسی ممکن است به آن‌ها واکنش بیشتری نشان دهند. 

تفاوت علائم خروسک گلو بزرگسالان عبارتند از:

• گرفتگی صدا شدیدتر
• گلودرد بیشتر
• سرفه خروسکی خفیف‌تر
• احتمال کمتر ایجاد تنگی نفس شدید

جدول علائم و ویژگی های بیماری خروسک 

جدول زیر به درک بهتر تفاوت علائم و روند بیماری در کودکان و بزرگسالان کمک می‌کند:

گروه سنی	علائم اصلی	شدت بیماری	مدت زمان بیماری
کودکان	سرفه پارس‌مانند، تب، گرفتگی صدا، استریدور (صدای سوت هنگام دم)، تنگی نفس	معمولاً متوسط تا شدیدتر	۳ تا ۷ روز
بزرگسالان	گرفتگی صدا، گلودرد، سرفه خفیف، احساس ناراحتی در گلو	معمولاً خفیف	۲ تا ۵ روز

عوامل خطر برای ابتلا به خروسک

قرار گرفتن در برخی موقعیت‌ها برای خروسک خطرناک است. آشنایی با این موارد  می‌تواند احتمال درگیری را کاهش دهد:

• سن پایین، به‌ویژه بین ۶ ماه تا ۵ سال
• حضور در مهدکودک، پیش‌دبستانی یا مدارس شلوغ
• تماس نزدیک با افراد مبتلا به عفونت‌های ویروسی تنفسی
• ضعف سیستم ایمنی
• سابقه خروسک یا مشکلات تنفسی قبلی
• فصل پاییز و زمستان که شیوع ویروس‌های تنفسی بیشتر است
• زندگی در محیط‌های بسته با تهویه نامناسب

بیماری خروسک چطور تشخیص داده می شود؟

در اکثر موارد کروپ با توجه به علائم بالینی قابل تشخیص است. پزشکان معمولا اقدامات زیر را در روند تشخیص و درمان انجام می‌دهند:

1. بررسی علائم: پرسش در زمینه سرفه‌های خروسکی، تب، گرفتگی صدا و مشکلات تنفسی
2. معاینه گلو و تنفس: گوش دادن به صدای تنفس کودک و بررسی وجود استریدور یا خس‌خس
3. تصویر برداری (در موارد خاص): عکس‌برداری از گردن یا قفسه سینه در موارد غیر معمول یا برای تشخیص بیماری‌های دیگر

راه های درمان خروسک فوری خانگی چیست؟

برای رفع خروسک صدا برخی مراقبت‌های خانگی کافی خواهند بود. البته باید این موارد را طبق پیشنهادات پزشکی و به درستی انجام دهید:

• استفاده از دستگاه بخور سرد برای مرطوب نگه داشتن هوای اتاق
• مصرف مایعات کافی برای جلوگیری از کم‌آبی بدن
• نوشیدن مایعات گرم در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان
• استراحت کافی
• حفظ آرامش کودک، زیرا گریه می‌تواند تنگی راه هوایی را تشدید کند
• خواباندن کودک در وضعیت نیمه‌نشسته در صورت راحت‌تر بودن تنفس

بهترین شربت برای خروسک

استفاده خودسرانه از داروها برای درمان کروپ پیشنهاد نمی‌شود و تمامی مصارف دارویی به خصوص برای کودکان باید تحت نظر پزشک انجام شود. متخصصین با توجه به شرایط یکی از انواع داروی ضد خروسک زیر را تجویز خواهند کرد:

۱- داروهای استروئیدی

دگزامتازون یا پردنیزولون از رایج‌ترین داروهای مورد استفاده هستند که تورم راه هوایی را کاهش می‌دهند.

۲- داروهای ضدالتهاب

در برخی موارد برای کاهش التهاب و بهبود علائم استفاده می‌شوند.

۳- داروهای استنشاقی

در خروسک شدید ممکن است اپی‌نفرین نبولایز شده در مراکز درمانی استفاده شود. این اسپری تورم مجاری هوایی کودک را کم می‌کند.

۴- شربت‌های ضدسرفه

به‌طور کلی شربت‌های ضدسرفه نقش محدودی در درمان خروسک دارند و معمولاً برای کودکان خردسال توصیه نمی‌شوند مگر با نظر پزشک.

عوارض خروسک چیست؟

خروسک معمولا بیماری خطرناکی نیست و بدون مشکل خاصی بهبود پیدا می‌کند اما خروسک شدید می‌تواند عوارض زیر را به همراه داشته باشد:

• تنگی شدید راه هوایی
• اختلال در اکسیژن‌رسانی
• مشکل تنفس
• کم‌آبی بدن به علت کاهش مصرف مایعات
• عفونت‌های ثانویه باکتریایی

کمتر از ۵ درصد کودکان مبتلا به کروچ نیاز به مراقبت بیمارستانی دارد. تنها در موارد شدید، پزشکان کودک را بستری می‌کنند تا از بروز این عوارض جلوگیری شود. 

راه های پیشگیری از خروسک چیست؟

گفتیم خروسک منشا ویروسی دارد پس رعایت نکات بهداشتی خطر ابتلا را کاهش خواهد داد. اقداماتی همچون: 

• شستن مرتب دست‌ها با آب و صابون
• استفاده از دستمال هنگام سرفه یا عطسه و دور انداختن آن‌ها
• ضدعفونی کردن سطوح پرتماس
• جلوگیری از تماس نزدیک با افراد بیمار
• تقویت سیستم ایمنی از طریق خواب کافی و تغذیه مناسب
• دریافت واکسن‌های توصیه‌شده مانند واکسن آنفلوانزا
• خودداری از حضور کودک بیمار در مهدکودک یا مدرسه

غذا های ممنوعه برای خروسک 

در صورت درگیری با این بیماری بهتر است از غذاهایی که گلو را تحریک کرده با باعث تشدید سرفه می‌شوند پرهیز نمایید. از جمله:

• غذاهای بسیار تند
• نوشیدنی‌های گازدار
• خوراکی‌های بسیار سرد
• غذاهای سفت و خشن 
• تنقلات شور 

سوپ‌های سبک، مایعات گرم، آب کافی و غذاهای نرم در این دوران پیشنهاد می‌شوند. شما می‌توانید برای درمان خروسک طب سنتی را نیز مدنظر قرار دهید. برخی از دمنوش‌ها می‌توانند به کاهش التهاب و سرفه کمک کنند. 

نتیجه گیری

خروسک، یک بیماری ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی است که به علت التهاب حنجره و نای ایجاد می‌شود. مهم‌ترین علائم آن شامل سرفه‌های پارس‌مانند، گرفتگی صدا، تب و گاهی مشکل در تنفس است. درمان خروسک اغلب شامل استراحت، مصرف مایعات، مرطوب نگه داشتن هوای محیط و مراقبت حمایتی است. با این حال در موارد شدید ممکن است نیاز به داروهای تجویزشده توسط پزشک یا حتی بستری شدن وجود داشته باشد.

در صورت تشدید علائم خود یا فرزندتان حتما نوبت ویزیت را با یک پزشک اطفال یا متخصص ریه دریافت کنید. مجموعه طبیبی نو سریع‌ترین و آسان‌ترین روش نوبت دهی آنلاین و ایجاد ارتباط با پزشکان ایران و خاورمیانه را برای شما طراحی کرده است.