علت لق شدن دندان دائمی + درمان و سفید شدن دندان

 لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان معمولاً طبیعی نیست و می‌تواند نشانه آسیب به بافت‌های نگهدارنده دندان، بیماری لثه، تحلیل استخوان فک یا ضربه باشد. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، نزدیک به ۳.۵ میلیارد نفر در جهان با بیماری‌های دهان و دندان مواجه هستند برخلاف دندان شیری که لق شدن آن بخشی از روند طبیعی رشد کودک است، دندان لق در بزرگسالان نیاز به بررسی دندانپزشک دارد زیرا در صورت تشخیص زودهنگام ممکن است بتوان دندان طبیعی را حفظ کرد. (منبع)

علت احتمالی لق شدن دندان	آیا قابل درمان است؟
بیماری لثه و تحلیل استخوان	در بسیاری از موارد با درمان تخصصی قابل کنترل است
ضربه به دندان	با درمان سریع ممکن است دندان تثبیت شود
عفونت دندان	با درمان ریشه یا درمان عفونت بررسی می‌شود
ارتودنسی	مقدار کمی حرکت طبیعی است، ولی لقی شدید نیازمند بررسی است
کاهش شدید حمایت استخوانی	ممکن است نیاز به جایگزینی دندان باشد

علل لق شدن دندان‌ها

لق شدن دندان دائمی زمانی اتفاق می‌افتد که اتصال دندان به بافت‌های نگهدارنده آن، یعنی لثه، رباط پریودنتال و استخوان اطراف ریشه، ضعیف شود. در حالی که لق شدن دندان شیری در کودکان بخشی از روند طبیعی رشد است، لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان معمولاً یک علامت هشدار محسوب می‌شود و نیاز به بررسی علت اصلی دارد. مهم‌ترین دلایل لق شدن دندان دائمی کودکان و بزرگسالان عبارت‌اند از:

• التهاب طولانی‌مدت بافت‌های اطراف دندان می‌تواند به مرور باعث کاهش استخوان نگهدارنده ریشه شود؛ در نتیجه حرکت دندان افزایش پیدا می‌کند.
• آسیب ناگهانی به ساختار نگهدارنده در اثر ضربه، تصادف یا فعالیت‌های ورزشی ممکن است باعث کشیدگی یا آسیب رباط اطراف ریشه شود و دندان را موقتاً یا دائماً متحرک کند.
• گسترش عفونت از داخل دندان به اطراف ریشه می‌تواند باعث التهاب بافت‌های اطراف شده و در بعضی موارد احساس لق شدن ایجاد کند.
• وارد شدن نیروهای بیش از حد یا مداوم به دندان‌ها مانند دندان‌قروچه یا فشارهای نامناسب هنگام جویدن، تعادل بین نیروی واردشده و توان تحمل بافت‌های نگهدارنده را بر هم می‌زند.
• تغییرات کنترل‌شده استخوان در طول درمان ارتودنسی باعث حرکت طبیعی دندان‌ها می‌شود؛ اما حرکت شدید، درد یا افزایش غیرطبیعی لقی نیازمند بررسی متخصص ارتودنسی است.
• تغییرات اطراف دندان‌های عقل یا دندان‌های ترمیم‌شده مانند التهاب اطراف دندان عقل، پوسیدگی زیر روکش یا آسیب ریشه می‌تواند باعث احساس بی‌ثباتی دندان شود.

آیا دندان لق دوباره سفت می‌شود؟

بستگی به دلیل لق شدن دندان دائمی دارد. دندان دائمی معمولاً خودبه‌خود سفت نمی‌شود و اگر علت اصلی درمان نشود، احتمال ادامه پیدا کردن لقی وجود دارد.

اگر حرکت دندان به دلیل ضربه ایجاد شده باشد، ممکن است با درمان مناسب دوباره پایدار شود. در این شرایط، دندانپزشک گاهی از آتل استفاده می‌کند تا دندان ثابت بماند و بافت‌های اطراف ریشه فرصت ترمیم پیدا کنند.

اما اگر دلیل لقی، تحلیل استخوان اطراف دندان باشد، تنها صبر کردن مشکل را حل نمی‌کند. در این حالت ابتدا باید عامل ایجادکننده، مانند بیماری لثه، کنترل شود.

همچنین بخوانید مقاله ای در مورد: ماستوپکسی

چه زمانی باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنیم؟ (علائم خطر)

اگر دندان دائمی حرکت غیرطبیعی پیدا کرده است، بهتر است مراجعه به دندانپزشک را به تأخیر نیندازید. هرچه علت لق شدن دندان دائمی زودتر مشخص شود، احتمال کنترل مشکل بیشتر است. در صورت مشاهده این علائم، مراجعه سریع‌تر اهمیت دارد:

• حرکت واضح دندان هنگام لمس یا غذا خوردن
• خونریزی مکرر لثه
• تورم یا قرمزی اطراف دندان
• خروج چرک از کنار دندان
• درد هنگام جویدن
• ایجاد فاصله جدید بین دندان‌ها
• تغییر موقعیت دندان‌ها
• لق شدن ناگهانی پس از ضربه

نوع لقی	نشانه‌ها	نیاز به مراجعه
لقی طبیعی	مربوط به دندان شیری کودکان، بدون درد و التهاب	معمولاً نیاز نیست
لقی خطرناک دندان دائمی	حرکت دندان، درد، خونریزی لثه، تورم یا تغییر جای دندان	نیاز به مراجعه دندانپزشک
لقی بعد از ضربه	لق شدن ناگهانی پس از ضربه یا حادثه	مراجعه سریع توصیه می‌شود

میزان لقی دندان چگونه مشخص می‌شود؟

مقدار بسیار کمی حرکت دندان ممکن است در حالت طبیعی وجود داشته باشد، اما اگر فرد بتواند حرکت دندان را با زبان یا انگشت احساس کند، یا هنگام جویدن دچار ناراحتی شود، این حرکت معمولاً نیاز به بررسی دارد. دندانپزشک با معاینه، میزان لقی را مشخص می‌کند:

• درجه ۱: حرکت خفیف دندان
• درجه ۲: حرکت واضح‌تر و بیشتر از حالت طبیعی
• درجه ۳: حرکت شدید که ممکن است نشان‌دهنده کاهش قابل توجه حمایت بافت‌های اطراف دندان باشد

روش‌های تثبیت و درمان لق شدن دندان دائمی

روش درمان به دلیل لقی، میزان حرکت دندان و وضعیت استخوان اطراف آن بستگی دارد. هدف اصلی دندانپزشک این است که در صورت امکان، دندان طبیعی حفظ شود. در ادامه مهم‌ترین راهکارها را مشاهده می‌کنید:

۱. درمان‌های پریودنتال (درمان بیماری لثه)

اگر مشکل از بافت‌های اطراف دندان باشد، اولین مرحله معمولاً کنترل التهاب و عفونت است. با کنترل بیماری، می‌توان از ادامه تخریب بافت‌های نگهدارنده دندان جلوگیری کرد. این درمان لق شدن دندان دائمی ممکن است شامل اقدامات زیر باشد: 

• پاکسازی عمیق سطح ریشه
• حذف جرم و پلاک زیر لثه
• کنترل التهاب لثه
• آموزش مراقبت صحیح از دهان

۲. استفاده از آتل (Splinting)

در برخی موارد، دندان لق برای مدتی به دندان‌های مجاور متصل می‌شود تا حرکت آن کاهش پیدا کند. مدت زمان استفاده از آتل به نوع آسیب و شرایط دندان بستگی دارد. این روش کمک می‌کند:

• فشار روی دندان آسیب‌دیده کمتر شود
• بافت‌های اطراف ریشه فرصت ترمیم پیدا کنند
• دندان در موقعیت مناسب ثابت بماند

۳. تقویت استخوان و درمان‌های بازسازی

اگر اطراف دندان تحلیل استخوان وجود داشته باشد، بسته به شرایط بیمار ممکن است درمان‌های بازسازی بررسی شوند. این درمان‌ها می‌توانند شامل روش‌هایی برای حفظ یا بازسازی بافت‌های از دست‌رفته باشند، اما برای همه بیماران مناسب نیستند و به وضعیت دندان و میزان آسیب بستگی دارند.

۴. ایمپلنت دندان؛ جایگزینی دندان از دست‌رفته

ایمپلنت برای سفت کردن دندان لق استفاده نمی‌شود؛ بلکه زمانی مطرح می‌شود که دندان دیگر قابل حفظ نباشد. در این روش، دندان آسیب‌دیده خارج شده و یک پایه مصنوعی داخل استخوان فک قرار می‌گیرد تا جایگزین ریشه دندان شود.

۵. بریج یا پل دندانی

بریج یکی دیگر از روش‌های جایگزینی دندان از دست‌رفته است که با تکیه بر دندان‌های مجاور، فضای خالی را پر می‌کند. انتخاب بین ایمپلنت، بریج یا پروتز به عواملی زیر بستگی دارد:

• سلامت لثه
• میزان استخوان فک
• تعداد دندان‌های از دست رفته
• شرایط عمومی بیمار

برای تشخیص علت لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان و انتخاب بهترین روش درمان، بررسی توسط متخصص لثه (پریودنتیست) اهمیت دارد. در صورت نیاز به ارزیابی تخصصی، دریافت مشاوره از متخصصان حوزه دندانپزشکی در سامانه‌ طبیبینو می‌تواند اولین قدم برای تعیین مسیر درمان باشد.

لق شدن دندان در اثر ضربه

لق شدن دندان دائمی بعد از ضربه یکی از شایع‌ترین آسیب‌های دندانی است که ممکن است در اثر تصادف، زمین خوردن، ورزش‌های برخوردی یا وارد شدن ضربه مستقیم به صورت ایجاد شود.

در هنگام ضربه، ممکن است بافت‌هایی که دندان را در استخوان فک نگه می‌دارند، به‌خصوص رباط پریودنتال (Periodontal Ligament) آسیب ببینند. این آسیب می‌تواند باعث افزایش حرکت دندان، درد هنگام جویدن یا حساسیت دندان شود. شدت آسیب‌های ناشی از ضربه متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر شود:

• تکان خوردن دندان بدون جابه‌جایی
• جابه‌جایی دندان در استخوان
• خارج شدن جزئی دندان از جای خود
• شکستگی تاج یا ریشه دندان

در این شرایط، مراجعه سریع به دندانپزشک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درمان در ساعات و روزهای ابتدایی می‌تواند احتمال حفظ دندان را افزایش دهد. توصیه می‌شود پس از ضربه به دندان، حتی اگر درد زیادی وجود ندارد، معاینه انجام شود؛ زیرا برخی آسیب‌ها ممکن است با تأخیر علائم خود را نشان دهند.

آیا دندان لق با درمان خانگی سفت می‌شود؟ (درمان خانگی لقی دندان دائمی)

خیر. هیچ درمان خانگی نمی‌تواند دندان دائمی لق را مانند قبل محکم کند یا استخوان تحلیل‌رفته اطراف ریشه را بازسازی کند. گاهی توصیه‌هایی مانند استفاده از نمک، روغن، گیاهان دارویی یا روش‌های سنتی برای سفت شدن دندان مطرح می‌شود، اما شواهد علمی معتبری وجود ندارد که این روش‌ها بتوانند علت اصلی لقی دندان، مانند بیماری لثه یا تحلیل استخوان را درمان کنند.

برخی روش‌های خانگی ممکن است فقط به کاهش موقت التهاب سطحی کمک کنند، اما جایگزین درمان لق شدن دندان دائمی به صورت تخصصی نیستند. در هنگام لق شدن دندان اقدامات زیر را انجام دهید:

• از فشار دادن یا تکان دادن دندان با زبان یا دست خودداری کنید.
• غذاهای بسیار سفت را با آن ناحیه نجوید.
• از دندان برای باز کردن بسته یا گاز گرفتن اشیا سخت استفاده نکنید.
• برای از بین بردن پلاک نخ دندان بکشید و دوبار با مسواک نرم، مسواک بزنید.
• برای بررسی علت لق شدن دندان دائمی، به دندانپزشک مراجعه کنید.

آیا لق شدن دندان به معنای کشیدن آن است؟

خیر. لق شدن دندان دائمی همیشه به معنی نیاز به کشیدن نیست.

هدف اصلی دندانپزشکی مدرن، حفظ دندان طبیعی تا زمانی است که امکان نگهداری آن وجود داشته باشد. بسیاری از دندان‌هایی که به دلیل بیماری لثه، ضربه یا التهاب لق شده‌اند، در صورت تشخیص مناسب و درمان به‌موقع می‌توانند برای مدت طولانی حفظ شوند. کشیدن دندان معمولاً زمانی مطرح می‌شود که:

• میزان تخریب استخوان اطراف دندان بسیار شدید باشد.
• دندان دچار شکستگی غیرقابل ترمیم ریشه شده باشد.
• عفونت یا آسیب به حدی باشد که امکان بازسازی وجود نداشته باشد.
• دندان عملکرد مناسبی نداشته باشد و پیش‌آگهی آن ضعیف باشد.

چرا دندان عقل لق می‌شود؟

لق شدن دندان عقل همیشه به معنی همان مشکلی نیست که در سایر دندان‌های دائمی دیده می‌شود. در بسیاری از موارد، دندان عقل به دلیل شرایط خاص رویش ممکن است احساس لق بودن ایجاد کند. دلایل شایع عبراتند از:

• رویش ناقص دندان عقل
• گیر کردن بخشی از دندان زیر لثه (Impaction)
• التهاب اطراف دندان عقل (پریکورونیت)
• فشار به دندان‌های مجاور
• پوسیدگی شدید دندان عقل

راه‌های پیشگیری از لق شدن دندان

اگرچه تمام عوامل خطر قابل پیشگیری نیستند، اما رعایت چند اصل می‌تواند احتمال بیماری‌های منجر به لقی دندان را کاهش دهد. مهم‌ترین راهکارها را در ادامه مشاهده می‌کنید:

۱. حفظ بهداشت دهان و دندان با مسواک زدن، استفاده از نخ دندان، جرم‌‌گیری دوره‌ای و…

۲. معاینه دوره‌ای دندانپزشکی جهت انجام اقدامات درمانی در زمان طلایی

۳. ترک مصرف دخانیات در راستای کاهش خطر بیماری‌های لثه و روند تخریب بافت‌های نگه‌دارنده

۴. محافظت از دندان هنگام ورزش با محافظ دهان (Mouthguard) جهت کاهش احتمال ایجاد آسیب

۵. درمان به‌موقع مشکلات دندانی مانند پوسیدگی، دندان قروچه، مشکلات رویش دندان عقل و…

آیا دندان لق سفت می‌شود؟

خیر، دندان دائمی لق معمولاً خودبه‌خود سفت نمی‌شود.

اگر علت لقی یک مشکل قابل درمان مانند ضربه، التهاب لثه یا عفونت باشد، با درمان مناسب ممکن است ثبات دندان افزایش پیدا کند.

لق شدن دندان دائمی بعد از ارتودنسی

در طول درمان ارتودنسی، حرکت دندان‌ها یک فرآیند طبیعی و کنترل‌شده است. برای جابه‌جایی دندان، تغییرات موقتی در استخوان اطراف ریشه ایجاد می‌شود و ممکن است بیمار احساس کند دندان‌ها کمی حرکت دارند. این مقدار حرکت معمولاً بخشی از روند درمان است.

اما شدت گرفتن لق شدن دندان بعد از ارتودنسی طبیعی نیست و باید بررسی شود، به‌خصوص اگر همراه با موارد زیر باشد:

• درد مداوم
• التهاب لثه
• خونریزی
• حرکت زیاد دندان
• تحلیل ریشه در تصویربرداری

سایت envy smile می‌نویسد:

“هر احساس لق شدن دندانی را نباید نادیده گرفت. دندانی که خیلی لق است، درد دارد یا مدام در حال تغییر شکل است، نیاز به نظر متخصص دارد. هفته‌ها وقت خود را صرف آزمایش آن با انگشت و امید به خوب شدنش نکنید.”

جمع‌بندی 

لق شدن دندان دائمی یک نشانه است و علت‌های مختلفی دارد؛ از ضربه و فشار زیاد گرفته تا مشکلات مربوط به بافت‌های اطراف دندان. مهم‌ترین نکته این است که لقی دندان را نادیده نگیریم، چون تشخیص زودهنگام می‌تواند تفاوت زیادی در حفظ دندان طبیعی ایجاد کند.

شما می‌توانید به کمک سامانه طبیبینو، بهترین دندانپزشکان، متخصصین لثه و… را در نزدیکی خود پیدا کرده و به صورت آنلاین، تلفنی یا حضوری از ایشان مشاوره بگیرید. مسیر نوبت‌دهی و مشاوره آسان و سریع طراحی شده است تا مسیر درمان شما به سادگی پیش رود.

سوالات متداول

آیا دندان لق سفت می‌شود؟

گاهی بله اما نه همیشه، اما فقط در صورتی که علت لق شدن دندان دائمی قابل درمان باشد. 

با دندان لق شیری چه کنیم؟

لق شدن دندان شیری در سن مناسب طبیعی است و معمولاً باید اجازه داد دندان به شکل طبیعی بیفتد. اگر درد، تورم یا عفونت وجود دارد، بهتر است کودک توسط دندانپزشک معاینه شود.

لق شدن دندان اصلی در کودکان خطرناک است؟

بله. دندان دائمی کودک نباید مانند دندان شیری حرکت کند. ضربه، مشکلات رویش یا مشکلات اطراف دندان می‌توانند از دلایل آن باشند. درمان لق شدن دندان دائمی در کودکان با توجه به عدم آگاهی کودک نسبت به شرایط اهمیت دوچندانی خواهد داشت.

برای لق شدن دندان دائمی چه باید کرد؟

اولین اقدام، مراجعه به دندانپزشک برای مشخص شدن علت است. تا زمان مراجعه، دندان را تکان ندهید و از جویدن غذاهای سفت با آن ناحیه خودداری کنید.

آیا مسواک زدن باعث لق شدن دندان می‌شود؟

خیر، مسواک زدن صحیح باعث لق شدن دندان نمی‌شود. لقی دندان معمولاً به مشکلاتی مانند بیماری لثه، ضربه یا آسیب به بافت‌های نگهدارنده دندان مربوط است. 

https://masych.com/en/what-to-do-if-a-permanent-tooth-is-loose