اسهال کودکان یعنی دفع مدفوع شل و آبکی، سه بار یا بیشتر در طول یک شبانهروز. سازمان جهانی بهداشت هم دقیقاً همین تعریف را معیار قرار میدهد. اما نکته مهم این است که در بیشتر وقتها، اسهال یک واکنش دفاعی از سمت روده برای بیرون راندن میکروبهاست، نه فقط یک بیماری ساده.
خطر اصلی در این میان، خود اسهال نیست؛ بلکه کمآبی بدن کودک است. درست در همینجا یک آمار خیلی مهم مطرح میشود. طبق دادههای منتشرشده در مجله علمی Journal of Global Health، ترکیب محلول او آر اس (ORS) و مکمل روی میتواند تا ۹۳ درصد از مرگهای ناشی از اسهال کودکان جلوگیری کند؛ آن هم با هزینهای کمتر از نیم دلار برای کل دوره درمان!
نکتهای که در نوشتههای فارسی تقریباً هیچ وقت به آن اشاره نمیشود، همان بخش دوم است: مکمل روی. سازمان جهانی بهداشت و یونیسف از سال ۲۰۰۴ مصرف روی به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز را به عنوان بخش ثابت و استاندارد درمان اسهال در کودکان معرفی کردهاند. اما بیشتر پدر و مادران ایرانی فقط محلول ORS را میشناسند.
اسهال کودکان در یک نگاه
| پرسش | پاسخ کوتاه |
| تعریف پزشکی؟ | سه بار یا بیشتر مدفوع شل در شبانهروز |
| شایعترین علت؟ | عفونت ویروسی، بهویژه روتاویروس |
| معمولاً چند روز؟ | ۳ تا ۷ روز در نوع حاد |
| مهمترین خطر؟ | کمآبی و از دست رفتن املاح |
| موثرترین درمان خانگی؟ | محلول ORS، جرعهجرعه و خنک |
| شیر را قطع کنیم؟ | خیر؛ شیردهی باید ادامه پیدا کند |
| داروی ضد اسهال بدهیم؟ | خیر؛ بدون تجویز پزشک ممنوع |
| چه زمانی اورژانس؟ | خون در مدفوع، استفراغ مداوم، بیحالی شدید |
اسهال کودکان چیست
روده کودک وقتی با یک میکروب، سم یا مادهای ناسازگار روبرو میشود، دو کار انجام میدهد: ترشح آب به داخل روده را بالا میبرد و سرعت حرکت خود را بیشتر میکند.
نتیجه این دو اتفاق، همان چیزی است که ما اسهال کودکان مینامیم؛ یعنی دفع مکرر مدفوع شل و آبکی. در واقع روده دارد عامل بیگانه و مزاحم را بیرون میریزد.
همین موضوع نشان میدهد چرا متوقف کردن اجباری اسهال با دارو، کار درستی نیست. اگر جلو دفع را بگیرید، میکروبها و سمومی که باید خارج شوند، داخل روده باقی میمانند.
دوره این بیماری معمولاً بین سه روز تا یک هفته طول میکشد و در بیشتر کودکان خودبهخود خوب میشود. اما اگر آب رفته به بدن بازنگردد، افت شدید آب و املاح بدن رخ میدهد. تمام مسیر درمان درست، حول همین یک محور میچرخد: جبران مایعات از دست رفته.
علائم اسهال کودکان
نشانههای همراه اسهال کودکان به دو دسته تقسیم میشوند و شناخت این تفاوت برای شما بسیار حیاتی است.
دسته اول، علائم گوارشی معمولی هستند: دلپیچه و درد شکم، نفخ و باد کردن شکم، تهوع و استفراغ، بیاختیاری در دفع، بیاشتهایی و گاهی تب. این نشانهها کلافهکنندهاند اما به تنهایی خطری ایجاد نمیکنند.
دسته دوم، علائم کمآبی بدن هستند؛ این موارد زنگ خطرهای واقعی محسوب میشوند. خشکی دهان، لبها و زبان، گود افتادن چشمها و گریه بدون اشک، سه نشانهای هستند که با یک نگاه ساده به صورت کودک مشخص میشوند.
در کنار آنها، کاهش چشمگیر دفعات ادرار یا خیس نشدن پوشک برای بیش از شش ساعت، پررنگ و غلیظ شدن ادرار و بیحالی مفرط و خوابآلودگی غیرعادی را هم باید جدی بگیرید. در نوزادان، فرورفتگی ملاج (بخش نرم بالای سر) و سردی و رنگپریدگی دست و پا نشانههای پیشرفتهتری هستند.
یک روش ساده و کاربردی که هر والدینی باید بداند: تعداد پوشکهای خیس را بشمارید. کم شدن واضح آنها، دقیقترین نشانه اولیه کمآبی است؛ حتی قبل از اینکه بقیه علائم ظاهر شوند.
دیگر اینکه بیحالی، نشانه شدت بیماری است. کودکی که با وجود اسهال بازی میکند و مایعات میخورد، وضعیت بهتری نسبت به کودکی دارد که بیآزار و بیحال گوشهای افتاده است.
علت اسهال کودکان
دلایل بروز این مشکل متنوعتر از آن چیزی است که تصور میشود.
در صدر این فهرست، عفونتهای ویروسی قرار دارند. روتاویروس و نوروویروس مسئول بیشتر موارد در کودکان خردسال هستند. بعد از آنها عفونتهای باکتریایی مثل سالمونلا، شیگلا، کمپیلوباکتر و اشریشیاکلی میآیند که معمولاً شدیدترند و گاهی با خون همراه میشوند. عفونتهای انگلی مثل ژیاردیا و آمیب هم اغلب از راه آب آلوده یا سبزیجات شستهنشده منتقل میشوند.
مسمومیت غذایی دسته دیگری است که از سموم میکروبی موجود در غذای مانده یا نگهداریشده در دمای نامناسب ایجاد میشود.
اما همه اسهالها عفونی نیستند. عدم تحمل لاکتوز (قند شیر) یا حساسیت به پروتئین شیر گاو، بهویژه در شیرخواران، یکی از علل شایع است. بیماری سلیاک یا حساسیت به گلوتن (پروتئین گندم) هم با اسهال طولانیمدت، نفخ و کم شدن رشد همراه میشود. مصرف آنتیبیوتیکها میکروبهای مفید روده را به هم میزند و خودش باعث اسهال میشود. در نهایت اسهال مسافرتی که از تغییر آب و غذا و مواجهه با میکروبهای ناآشنا سرچشمه میگیرد.
شناخت علت، مسیر درمان را مشخص میکند. اسهال ویروسی با آنتیبیوتیک درمان نمیشود؛ اسهال ناشی از عدم تحمل لاکتوز با حذف موقت لبنیات بهتر میشود؛ و اسهال باکتریایی خونی ممکن است واقعاً به آنتیبیوتیک نیاز داشته باشد.
اسهال کودکان و دندان درآوردن
این یکی از رایجترین باورهای اشتباه والدین است و باید روشن شود.
دندان درآوردن بهخودیخود باعث اسهال کودکان نمیشود. هیچ ارتباط مستقیم بدنشناختی بین رشد دندان و افزایش کارکرد روده وجود ندارد.
اما یک ارتباط غیرمستقیم وجود دارد. کودکی که لثهاش میخارد، مدام دست، اسباببازی و هر وسیلهای را به دهان میبرد. همین ورود میکروبها میتواند اسهال خفیفی ایجاد کند. یعنی مقصر اصلی، آلودگیهای روی وسایل است، نه خود دندان درآوردن!
نتیجه این اشتباه میتواند خطرناک باشد. وقتی والدین هر اسهالی را به دندان نسبت میدهند، بررسی علت واقعی به تأخیر میافتد. اسهال آبکی شدید، اسهال خونی یا تب بالا هرگز نباید به حساب دندان گذاشته شوند و حتماً نیاز به بررسی پزشکی دارند.
اسهال خونی در کودکان چیست؟
اسهال خونی یا اسهال خونی باکتریایی (دیسانتری)، وضعیتی کاملاً متفاوت از اسهال آبکی معمولی است و باید کاملاً جدی گرفته شود.
در این حالت، باکتریهایی مثل شیگلا و کمپیلوباکتر یا انگلهایی مثل آمیب، به دیواره روده حمله میکنند. دیواره روده ملتهب، زخمی و دچار خونریزی میشود.
نشانههای آن کاملاً مشخص است:
- دفع رگههای خون یا موکوس (مخاط لزج و ترشحات مخاطی) در مدفوع
- تب بالا
- دلپیچههای شدید و دردناک
- استفراغ
- احساس فوریت و فشار آوردن هنگام دفع
- بیحالی و کاهش شدید اشتها
دیدن خون در مدفوع کودک، همیشه دلیل مراجعه فوری به پزشک است. این وضعیت نیاز به آزمایش کشت مدفوع و درمان دارویی دقیق دارد. هرگز خودسرانه آنتیبیوتیک یا داروی ضداسهال ندهید؛ برخی داروهای ضداسهال در اسهال خونی میتوانند وضعیت را بسیار وخیمتر کنند.
اسهال عفونی کودکان
اسهال عفونی بهشدت واگیردار است و این نکتهای است که معمولاً دیر متوجه آن میشویم — بیشتر وقتی که نفر دوم خانواده هم بیمار میشود.
راههای انتقال بسیار ساده و روزمرهاند: دستهای آلوده، ظروف و لیوان مشترک، حوله مشترک، اسباببازیهای دهانیشده و بهویژه هنگام تعویض پوشک.
اقدامات کنترل سرایت:
- شستن دستها با آب و صابون به مدت حداقل ۲۰ ثانیه، قبل و بعد از هر بار تعویض پوشک
- شستن دست کودک پیش از هر وعده غذایی
- ضدعفونی کردن سطوح: دستگیره در، شیر آب، محل تعویض پوشک و اسباببازیها
- جدا کردن حوله، لیوان و ظروف کودک بیمار
- شستن لباس و ملحفه آلوده با آب داغ
- نگه داشتن کودک در خانه تا ۴۸ ساعت پس از قطع کامل اسهال
روتاویروس بهویژه بسیار مقاوم است و روی سطوح ساعتها زنده میماند. ژلهای الکلی به تنهایی برای نابودی آن کافی نیستند؛ شستشوی کامل با آب و صابون بسیار مؤثرتر است.
اسهال و تب کودکان
همزمانی این دو نشانه، یک معنای مشخص دارد: تب نشان میدهد سیستم ایمنی بدن در حال مبارزه با یک عامل عفونی (ویروسی یا باکتریایی) است.
اما نکته حیاتی اینجاست: تب، خطر کمآبی بدن را دوچندان میکند. چون علاوه بر آبی که از راه اسهال دفع میشود، تعریق و تنفس تندتر هم آب بدن را کاهش میدهد.
پس در کودکی که همزمان دچار تب و اسهال شده است، باید در جبران مایعات سختگیرتر باشید. فاصله بین جرعههای ORS را کوتاهتر کنید و پوشکهای خیس را دقیقتر بشمارید.
مراقبت و کنترل تب کودکان در این شرایط اهمیت مضاعفی پیدا میکند. فقط این نکته را بدانید که تب بالای ۳۹ درجه همراه با اسهال، بهویژه در کودکان زیر دو سال، نیاز به معاینه سریع پزشک دارد.
راه های تشخیص اسهال در کودکان
تشخیص اسهال ساده است؛ آنچه اهمیت دارد، پیدا کردن علت و سنجش میزان کمآبی بدن است.
معاینه فیزیکی اولین قدم است. پزشک وزن کودک را ارزیابی میکند (کاهش وزن، دقیقترین نشانه میزان کمآبی است)، وضعیت دهان، کشسانی پوست، ملاج نوزاد و ضربان قلب را میسنجد و شکم را معاینه میکند.
آزمایش آنالیز و کشت مدفوع (Stool Exam & Culture) زمانی انجام میشود که اسهال خونی باشد، تب بالا وجود داشته باشد، یا علائم بیش از چند روز طول بکشد. این آزمایش مشخص میکند که عامل بیماری باکتری است یا انگل و آیا آنتیبیوتیک لازم است یا خیر.
آزمایش خون در موارد اسهال طولانیمدت یا کمآبی شدید درخواست میشود تا سطح نمکهای بدن (سدیم و پتاسیم)، کارکرد کلیهها، قند خون و نشانههای التهاب بررسی شوند.
در اسهالهای مزمن و طولانی، بررسیهای تکمیلی مثل تست سلیاک یا عدم تحمل لاکتوز هم انجام میشود.
انواع اسهال در کودکان
تقسیمبندی اصلی بر اساس مدت زمان بیماری انجام میشود و همین موضوع مسیر درمان را مشخص میکند.
| ویژگی | اسهال حاد | اسهال مزمن | اسهال خونی |
| مدت | کمتر از ۲ هفته | بیش از ۲ تا ۴ هفته | معمولاً حاد |
| عامل شایع | ویروس، مسمومیت غذایی | سلیاک، التهاب روده، آلرژی | باکتری یا انگل مهاجم |
| تب | خفیف یا بدون تب | معمولاً ندارد | اغلب بالا |
| ظاهر مدفوع | آبکی و روشن | شل و چرب یا حجیم | خون و موکوس |
| نیاز به آزمایش | معمولاً خیر | بله، تخصصی | بله، فوری |
| مسیر درمان | مراقبت حمایتی | بررسی علت زمینهای | دارو درمانی هدفمند |
اسهال حاد از چند ساعت تا کمتر از دو هفته طول میکشد و بیشتر موارد اسهال کودکان در همین دسته قرار میگیرند که با مراقبتهای خانگی و جبران مایعات خوب میشوند.
اسهال مزمن بیش از دو تا چهار هفته ادامه پیدا میکند. در این حالت موضوع عفونت ساده نیست و دلایلی مثل بیماریهای التهابی روده، سندرم روده تحریکپذیر، سلیاک یا عدم جذب غذا مطرح میشوند. این نوع اسهال حتماً به بررسی تخصصی نیاز دارد. اسهال خونی (دیسانتری) هم که توضیح داده شد، به دلیل شرایط خاصش یک دسته جداگانه محسوب میشود.
یک نکته درباره اسهال سبز رنگ که والدین را نگران میکند: رنگ سبز معمولاً نشانه عبور سریع مایع صفرا از روده است. وقتی محتویات روده خیلی تند حرکت کنند، صفرا فرصت تغییر رنگ پیدا نمیکند و مدفوع سبز میماند. مصرف قطره آهن هم میتواند رنگ مدفوع را تیره یا سبز کند. رنگ سبز به تنهایی و بدون علائم دیگر، معمولاً نگرانکننده نیست.
عوارض اسهال در کودکان
درمان نکردن به موقع اسهال میتواند باعث بروز مشکلات زیر شود که اغلب آنها به دلیل کم شدن آب و املاح بدن رخ میدهند:
- کمآبی شدید بدن: مهمترین و شایعترین خطر اسهال است. در موارد شدید، بیمار نیاز به تزریق سرم پیدا میکند.
- بههمخوردن تعادل املاح: با افت سدیم و پتاسیم، مشکلاتی مثل ضعف عضلانی، ضربان قلب نامنظم و حتی تشنج رخ میدهد.
- افت شدید قند خون: بیشتر در نوزادان و کودکانی دیده میشود که غذا نمیخورند. این وضعیت باعث بیحالی، لرزش و کاهش سطح هوشیاری میشود.
- نارسایی کلیه و شوک: اگر کمآبی طولانی شود، کلیهها از کار میافتند. در نهایت نیز شوک ناشی از کمبود حجم خون رخ میدهد که یک وضعیت اورژانسی حیاتی است.
- سوءتغذیه و کاهش وزن: این مشکل در صورت تکرار اسهال یا طولانی شدن آن اتفاق میافتد.
- سوختگی و ادرارسوختگی پوست: تماس مداوم پوست با مدفوع اسیدی باعث سوزش و کهیر شدید در ناحیه باسن میشود. این عارضه خطرجانی ندارد، اما بسیار دردناک است و پیشگیری از آن در بخش درمان خانگی توضیح داده میشود.
راه های پیشگیری از اسهال در کودکان
بخش زیادی از موارد اسهال قابل پیشگیری است:
- شیر مادر در شش ماه اول: پادتنهای موجود در شیر مادر، ایمنی مستقیمی در برابر عفونتهای گوارشی ایجاد میکنند. تغذیه انحصاری با شیر مادر، مؤثرترین راه پیشگیری است.
- واکسیناسیون بهموقع: بهویژه واکسن روتاویروس که از شایعترین عامل اسهال شدید در کودکان پیشگیری میکند.
- شستوشوی دست: هم دست کودک و هم دست والدین، با آب و صابون، قبل از غذا و بعد از هر بار تعویض پوشک.
- آب آشامیدنی سالم: استفاده از آب تصفیهشده یا جوشیده، بهویژه در سفر.
- شستوشوی کامل میوه و سبزیجات: با آب سالم و محلول ضدعفونیکننده خوراکی.
- نگهداری درست غذا: پرهیز از دادن غذای مانده و نگهداری غذاها در یخچال.
- پرهیز از لبنیات غیرپاستوریزه: که خطر عفونتهای باکتریایی شدید دارد.
داروی اسهال کودکان
قبل از هر چیز، مهمترین قانون این بخش: هرگز داروی ضداسهال بزرگسالان را به کودک ندهید. میزان و نحوه اثر این داروها برای بدن کودک مناسب نیست.
داروهایی که ممکن است پزشک تجویز کند:
- مکمل روی (Zinc): بخش استاندارد درمان طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت و یونیسف. معمولاً ۲۰ میلیگرم در روز برای کودکان بالای شش ماه و ۱۰ میلیگرم برای شیرخواران زیر شش ماه، به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز. روی هم مدت و شدت اسهال فعلی را کم میکند، هم احتمال بروز مجدد آن را طی دو تا سه ماه آینده کاهش میدهد.
- پروبیوتیک: پودرها و قطرههای مخصوص کودکان که به بازسازی باکتریهای مفید روده کمک میکنند. بهویژه در اسهال ناشی از آنتیبیوتیک بسیار مفیدند.
- آنتیبیوتیک: فقط و فقط در صورت تأیید منشأ باکتریایی یا انگلی، معمولاً بعد از آزمایش مدفوع. مترونیدازول و کوتریموکسازول از رایجترینها هستند. در اسهال ویروسی، آنتیبیوتیک بیفایده است و باکتریهای مفید روده را هم از بین میبرد.
- داروهای ضداسپاسم: مانند دیسیکلومین، صرفاً با دستور مستقیم پزشک برای شل کردن عضلات روده و کاهش دلپیچه. این داروها برای نوزادان ممنوع هستند.
کال تو اکشن هشدار: داروی لوپرامید در کودکان خردسال کاملاً ممنوع است. این دارو حرکات روده را قفل میکند و مانع خروج میکروب و سم میشود. نتیجه میتواند باد کردن خطرناک شکم و شدیدتر شدن عفونت باشد. همچنین از دادن هرگونه شربت ضداسهال بزرگسالان جداً خودداری کنید.
درمان اسهال کودکان در منزل (برای اسهال کودکان چی خوبه؟)
این بخش کاربردیترین قسمت مقاله است. این چهار اقدام را همزمان انجام دهید:
۱. جبران مایعات با ORS
مهمترین و نجاتبخشترین کار. محلول او آر اس (Oral Rehydration Solution) ترکیب دقیقی از آب، نمکها و قند است که جذب آب در روده را سریع میکند.
روش صحیح مصرف:
- محلول را طبق دستور روی بسته با آب سالم آماده کنید.
- خنک بدهید (نه خیلی سرد و نه گرم).
- جرعهجرعه و با فاصله چند دقیقهای بدهید؛ نه یکباره.
- اگر کودک استفراغ کرد، ۱۰ دقیقه صبر کنید و دوباره با مقدار کمتر شروع کنید.
- برای نوزادان میتوانید از قاشق یا سرنگ استفاده کنید.
- محلول آمادهشده فقط تا ۲۴ ساعت قابل استفاده است.
۲. ادامه تغذیه با شیر
برخلاف تصور اشتباه خیلیها، شیردهی نباید قطع شود. شیر مادر یا شیر خشک را در نوزادان و کودکان زیر دو سال بهطور مداوم و حتی با دفعات بیشتر ادامه دهید.
قطع شیر، هم آب بدن کودک را کم میکند و هم روند بهبودی روده را عقب میاندازد. تنها استثنا موردی است که پزشک تغییر شیر خشک را تجویز کند.
۳. مراقبت از پوست
سوختگی پای کودک، شایعترین مشکل همراه اسهال است:
- پوشک را بلافاصله بعد از هر بار دفع تعویض کنید.
- محل را با آب ولرم بشویید و پوست را نسابید.
- استفاده از دستمال مرطوب را کم کنید؛ عطر و مواد آن پوست را میسوزاند.
- پوست را کاملاً خشک کنید و بگذارید چند دقیقه هوا بخورد.
- پماد زینک اکساید بزنید تا محافظ پوست باشد.
۴. درمانهای خانگی و دمنوشها
چند راهکار خانگی مفید:
- آب برنج ساده: نشاسته آن به سفت شدن مدفوع کمک میکند.
- سیب رندهشده: بگذارید در مجاورت هوا قهوهای شود تا ماده پکتین آن آزاد شود و مدفوع را سفت کند.
- موز لهشده: تأمینکننده پتاسیم از دست رفته.
- دمنوش بابونه بسیار ملایم یا چای کمرنگ: فقط برای کودکان بزرگتر و به مقدار کم.
کال تو اکشن هشدار: از دادن نوشابه، آبمیوههای کارخانهای، شربتهای شیرین و نوشیدنیهای ورزشی جداً خودداری کنید. قند بالای این نوشیدنیها آب را به داخل روده میکشد و اسهال کودکان را بدتر میکند. این یکی از رایجترین اشتباهات والدین است که به خیال رساندن مایعات، کمآبی را بدتر میکنند.
تغذیه اسهال کودکان
برای کودکان بالای یک سال، غذاهای سبک و ساده توصیه میشود. اما این اصل را یادتان باشد: گرسنه نگه داشتن کودک اشتباه است و تغذیه باید خیلی زود دوباره شروع شود.
غذاهای مناسب: کته با ماست کمچرب، سینه مرغ آبپز، هویج پخته، پوره سیبزمینی، نان تست، سوپ مرغ ساده، جو دوسر، موز و سیب پخته. ویژگی مشترک همه اینها زود هضم بودن و کمچرب بودنشان است.
غذاهایی که باید کنار گذاشته شوند:
- غذاهای چرب، سرخشده و فستفود
- تنقلات سوپرمارکتی و چیپس
- نوشابه، آبمیوه کارخانهای و نوشیدنیهای شیرین
- شیرینی و شکلات
- حبوبات نفاخ در روزهای اول
- ادویه تند و سسها
- لبنیات پرچرب
وعدههای غذایی را کوچک و پرتعداد کنید؛ مثلاً پنج تا شش وعده کمحجم بسیار بهتر از سه وعده سنگین است.
بازگشت اشتها معمولاً یکی دو روز بعد از بهتر شدن اسهال اتفاق میافتد. در این فاصله، اگر کودک غذا نخورد اما مایعات کافی بنوشد جای نگرانی نیست. اولویت اصلی شما مایعات است. اما اگر کودک بیش از ۲۴ ساعت هیچ مایعی را در معده نگه نداشت، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در ابتدای نوشته گفتیم مهمترین خطر، خود اسهال نیست بلکه کمآبی است. حالا میدانید که اسهال کودکان در بیشتر موارد با مایعات، ادامه تغذیه و مکمل روی خوب میشود و چرا داروی لوپرامید و نوشیدنیهای شیرین ممنوع هستند.
اما در این شرایط حتماً باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- استفراغ مکرر طوری که کودک هیچ مایعی را نگه نمیدارد
- دیدن خون یا مخاط لزج در مدفوع
- تب بالای ۳۹ درجه یا بیحالی و خوابآلودگی شدید
- اسهال در نوزادان زیر ۳ ماه (با هر شدتی)
- ادرار نکردن برای بیش از ۶ تا ۸ ساعت
- اسهالی که بیشتر از یک هفته طول کشیده یا باعث کاهش وزن شده است
اگر کودک شما هر کدام از این علائم را دارد، برای بررسی میزان کمآبی و دریافت درمان درست، در طبیب نو لیست متخصصان کودکان و گوارش اطفال را ببینید و نوبت خود را ثبت کنید.
تجربه یا سوال خود درباره اسهال در کودکان را در بخش نظرات بنویسید و این مقاله را برای پدر و مادرهای دیگر هم بفرستید.
سوالات متداول
۱. چرا کودکان اسهال میشوند؟
شایعترین علت، عفونتهای ویروسی مثل روتاویروس است. باکتری، انگل، مسمومیت غذایی و حساسیتهای غذایی هم از دیگر علل هستند.
۲. شربت ضد اسهال کودکان چیست؟
داروهای بزرگسالان برای کودکان ممنوع است. تنها گزینههای مجاز، مکمل روی و پروبیوتیکها با تجویز پزشک هستند.
۳. برای اسهال کودکان چه غذایی خوب است؟
کته با ماست کمچرب، موز، سیب پخته، هویج پخته، سوپ ساده و نان تست. غذاهای چرب و شیرین باید حذف شوند.
۴. درمان اسهال کودکان ویروسی چگونه است؟
با محلول ORS، ادامه تغذیه و مکمل روی. آنتیبیوتیک روی ویروس هیچ اثری ندارد و مضر است.
۵. آیا باید شیر کودک را در اسهال قطع کرد؟
خیر. شیر مادر و شیر خشک باید ادامه پیدا کنند، مگر پزشک دلیل خاصی برای تغییر آن داشته باشد.
۶. اگر ORS در دسترس نباشد چه کنیم؟
سریعترین راه تهیه آن از داروخانه است. تا آن زمان، مایعات ساده مثل آب برنج و سوپ کمنمک بدهید و از دادن نوشیدنیهای شیرین خودداری کنید.
